Rode Fuji

Een berg in het licht van de dageraad

Onder de juiste omstandigheden in de late zomer of vroege herfst kan de opkomende zon de bovenste hellingen van de berg Fuji kort rood kleuren. Hokusai zet dat zeldzame licht af tegen een blauwe ochtendhemel gevuld met banden van hoge altocumuluswolken. In Japan wordt dit patroon soms een ‘makreelhemel’ genoemd, omdat de kleine, zich herhalende wolken lijken op de markeringen op een vis.

De grens tussen licht en schaduw buigt over de berg in plaats van hem recht te doorsnijden. De Fuji is een kegel, waarop het vroege zonlicht schuin valt. De kleine groene driehoekjes aan de voet zijn bomen; door hun schaal lijkt de ononderbroken rode helling immens.

Al het overbodige is verdwenen

Veel prenten uit Hokusai's Zesendertig gezichten op de berg Fuji wemelen van reizigers, vissers, daken en wegen. Hier is niemand. Er zijn geen gebouwen en op de voorgrond speelt zich geen verhaal af. Berg, bomen, wolken en lucht volstaan.

Die afwezigheid geeft het beeld zijn ongewone verstilling. Het maakt ook elke beslissing beter zichtbaar: de donkerblauwe contour die de top naar voren duwt, de dunne sneeuwaders en de ongelijkmatig afgedrukte lucht waardoor de wolken lijken te drijven.

Een modern blauw in een oude prent

Rode Fuji is een kleurenhoutsnede, gedrukt met afzonderlijk gesneden blokken voor de verschillende inkten. Onderzoek heeft Pruisisch blauw aangetoond in de bergomtrek en in de groene onderhelling, waar het met een geel pigment werd vermengd. Deze synthetische kleur was toen nog betrekkelijk nieuw in de Japanse commerciële prentkunst. Hokusai's Fuji-reeks liet zien hoe krachtig zij een landschap kon bepalen.