Rode Fuji

Een berg die bij zonsopgang werd gevangen

Onder de juiste omstandigheden in de late zomer of vroege herfst kan de opkomende zon de bovenste hellingen van de berg Fuji kort rood kleuren. Hokusai zet dat zeldzame licht af tegen een blauwe ochtendhemel gevuld met banden van hoge altocumuluswolken. In Japan wordt dit patroon soms een ‘makreelhemel’ genoemd, omdat de kleine, zich herhalende wolken lijken op de markeringen op een vis.

De grens tussen licht en schaduw buigt over de berg in plaats van er dwars doorheen te snijden. Fuji is een kegel en de vroege zon bereikt het hellende oppervlak schuin. De kleine groene driehoekjes aan de voet van de berg zijn bomen; hun schaal zorgt ervoor dat de ononderbroken rode helling immens aanvoelt.

Al het overbodige is verdwenen

Veel prenten in Hokusai’s Zesendertig gezichten op de berg Fuji zijn levendig met reizigers, vissers, daken en wegen. Hier is niemand. Er zijn geen gebouwen en geen voorgrondverhaal. Bergen, bomen, wolken en lucht zijn genoeg.

Die afwezigheid geeft het beeld zijn ongewone verstilling. Het maakt ook elke beslissing beter zichtbaar: de donkerblauwe contour die de top naar voren duwt, de dunne sneeuwaders en de ongelijkmatig afgedrukte lucht waardoor de wolken lijken te drijven.

Een modern blauw in een oude print

Red Fuji is gemaakt als houtsnede in kleur, met afzonderlijke uitgesneden blokken met verschillende inkten. Wetenschappelijk onderzoek heeft Pruisisch blauw geïdentificeerd in de omtrek van de berg en in de groene lagere helling, waar blauw was gemengd met een geel pigment. Pruisisch blauw was een relatief nieuwe synthetische kleur in de Japanse commerciële drukkunst, en de Fuji-serie van Hokusai liet zien hoe krachtig deze kleur een landschap kon vormgeven.