Het bad van het kind

Zorg beschreven door aanraking

De volwassene en het kind kijken ons niet aan. Hun aandacht is lichamelijk: handen steunen, houden in evenwicht en wassen. Cassatt vermijdt een geënsceneerde, sentimentele omhelzing en kiest een praktische handeling die vertrouwen vereist. De krappe uitsnede laat de toeschouwer hun intieme nabijheid delen zonder die te verstoren.

Een kamer gekanteld naar het beeldvlak

De waskom lijkt bijna rond, hoewel het perspectief haar elliptischer zou moeten maken. De vloer en meubels rijzen steil achter de figuren op. Deze afgevlakte ruimte houdt patronen zichtbaar en brengt water, kan en voeten dicht bij het beeldvlak.

Kijken naar Japanse prenten

Cassatt bewonderde Japanse ukiyo-e en maakte kleurendrukken nadat ze in 1890 een grote tentoonstelling in Parijs had gezien. Hun hoge gezichtspunten, bijgesneden vormen en decoratieve patronen beïnvloedden werken zoals Het bad van het kind. Ze nam niet zomaar een stijl over. Ze gebruikte die ruimtelijke ideeën om de huiselijke ervaring een nieuw visueel gezag en monumentaliteit te geven.

Een privéritueel van bovenaf gezien

Cassatt verhoogt het gezichtspunt, zodat de waskom, de kan en de vloer met patroon zich naar ons openen. Het lichaam van het kind blijft veilig omsloten door de armen van de volwassene en de gestreepte jurk, waardoor in de vlakkere decoratieve ruimte een kring van aanraking ontstaat. We kunnen het wassen duidelijk zien zonder dat het tafereel blootgesteld aanvoelt, omdat beide figuren zich op dezelfde kleine taak concentreren.

Japanse prenten hielpen Cassatt anders na te denken over uitsnede, omtrek en patroonvlakken. Die invloed is zichtbaar zonder het schilderij tot imitatie te herleiden. Het gekantelde perspectief maakt de waskom bijna rond, het behang en het tapijt blijven nadrukkelijk aanwezig, en lege diepte is minder belangrijk dan de ordening van de vormen. Door ontwerp en tederheid wordt moderne huiselijke zorg een onderwerp dat groot genoeg is voor ambitieuze schilderkunst.