Trzy rodzaje światła na jednej ulicy
Najjaśniejsze punkty biegnące środkiem bulwaru to elektryczne lampy łukowe, w 1897 roku nadal będące oznaką nowoczesności. Pissarro otacza ich chłodne, białe kule błękitem. Witryny sklepowe świecą cieplejszym światłem gazowym, a czekające dorożki mają znacznie mniejsze lampy oliwne. Trzy technologie oświetleniowe spotykają się na jednej mokrej ulicy.
Deszcz ma znaczenie. Odbicia wydłużają każdą lampę na mokrym bruku, zmieniając punkty światła w pasma błękitu, złota i pomarańczy. Po prawej szczególnie jasno lśni Théâtre des Variétés. Szary wieczór staje się studium barw, które nowoczesne miasto samo wytwarza po zmroku.
Czternaście obrazów z jednego okna
Pissarro wynajął pokój w Grand Hôtel de Russie przy Rue Drouot i malował Boulevard Montmartre w śniegu, deszczu, mgle, zamgleniu i słońcu, od rana do zachodu. Cykl obejmuje czternaście widoków, wszystkie z 1897 roku. Ten był jedynym nocnym ujęciem w serii i, według National Gallery, jedynym obrazem nocnym w całym dorobku artysty.
Powtarzanie tego samego punktu widzenia nie było celem samym w sobie. Pogoda, ruch uliczny i światło nieustannie przeobrażały scenę. Stałe okno hotelowe pozwalało Pissarrowi porównywać te zmiany, podczas gdy układ ulicy pozostawał ten sam.
Miasto złożone z kresek
Z drugiego końca sali bulwar wydaje się zatłoczony i głęboki. Z bliska piesi, powozy i odbicia rozpadają się na szybkie plamki i pociągnięcia pędzla. Mocne przekątne dachów oraz chodników spajają tę ruchliwą powierzchnię i zbiegają się, gdy ulica oddala się ku Porte Saint-Denis.
Pissarro zbliżał się do siedemdziesiątki i coraz bardziej dokuczała mu choroba oczu, utrudniająca pracę w plenerze. Wysoki punkt widokowy we wnętrzu stał się zaletą: pozwalał objąć wzrokiem cały bulwar i dostrzec w poruszającym się tłumie wzór niewidoczny z poziomu ulicy.
Źródła i dalsza lektura
- National Gallery, karta dzieła i nota katalogowaObraz, cykl widoków bulwaru, oświetlenie i punkt widzenia.
- National Gallery, obraz miesiącaSzczegółowy przewodnik po ulicy i jej światłach.
- Narodowa Galeria Sztuki, Obrazowanie FrancjiKontekst cyklu miejskich widoków Pissarra malowanych z hotelowych okien.