Niedzielny taniec na Montmartre
Moulin de la Galette był popularnym ogrodem tanecznym na wzgórzu Montmartre, które wówczas bardziej przypominało wieś niż centrum Paryża. W niedzielne popołudnia goście mogli jeść, pić i tańczyć do północy. Na podeście grała niewielka orkiestra, a korony akacji przesiewały światło nad dziedzińcem.
Renoir nie wskazuje jednego głównego tancerza. Rozmowy, flirt, spojrzenia i ruch nakładają się na siebie. Stół na pierwszym planie otwiera wejście w scenę, a potem twarze i kapelusze prowadzą wzrok przez tłum, który zdaje się trwać poza każdą krawędzią obrazu.
Przyjaciele, artyści i pracujące kobiety
Kilka postaci to przyjaciele Renoira. Przy stole siedzi krytyk Georges Rivière, a w pobliżu widać malarzy Franc-Lamy'ego i Norberta Goeneutte'a. Pozowali także inni artyści, kubański malarz, miejscowe szwaczki oraz młode pracujące kobiety, którym Renoir płacił za udział w sesjach.
Znajomość ich nazwisk nie zmienia sceny w portret zbiorowy. Renoir połączył osobne sesje w jedną wspólną atmosferę. Tematem obrazu jest samo bycie razem: nieustanna wymiana spojrzeń, uwag i partnerów w przestrzeni publicznej.
Światło, które nie chce usiedzieć w miejscu
Światło słoneczne przesącza się przez liście w bladoniebieskich, różowych i złotych plamach. Pod drzewami oraz zadaszeniami dołącza do niego światło sztuczne. Zamiast modelować każdą postać z jednego stałego źródła, Renoir rozsypuje blask po marynarkach, sukniach i twarzach poruszającego się tłumu.
Migotliwość obrazu spotkała się z krytyką na wystawie impresjonistów w 1877 roku. Formy zdawały się rozpływać. Dziś ta sama niestabilność stanowi sedno jego uroku: płótno przypomina nie tyle pozowaną fotografię, ile wspomnienie spędzonego w tłumie popołudnia.
Arcydzieło uratowane przez innego malarza
Gustave Caillebotte, autor Ulicy paryskiej w deszczowy dzień, kupił płótno wkrótce po jego wystawieniu. Kolekcjonował dzieła innych impresjonistów i zapisał swój zbiór państwu francuskiemu. Dar wzbudził kontrowersje, lecz przyjęte obrazy pomogły stworzyć jedną z podstawowych publicznych kolekcji impresjonizmu.
Obraz łączy zatem dwie kolejne opowieści Sztuki dnia. Caillebotte namalował pogrążone w deszczu nowoczesne miasto, a także pomógł zachować dla publiczności świetlisty tłum Renoira na Montmartrze.
Źródła i dalsza lektura
- Musée d'Orsay, karta dziełaDetale obiektu, historia wystawy, światło i współczesny odbiór.
- Studium z okazji 150. rocznicy Musée d’OrsayLokal, jego goście i rozpoznane modelki oraz modele.
- Musée d’Orsay, portret kolekcjonerski Caillebotte’aDzieło w kolekcji Caillebotte'a i jego późniejszy zapis państwu.