Dwie grupy spotykają się na granicy wiary
Po lewej uzbrojeni podróżni zatrzymują się z koniem i osłem. W pobliżu środka mężczyźni gromadzą się wokół małego ogniska i resztek klasycznej kolumny. Wysoka postać unosi różdżkę ku wiszącemu szkieletowi i skrzydlatym zjawom. Podróżni widzą to, co my, ale ich dystans pozwala im wahać się między świadczeniem a ucieczką.
Rosa pozostawia większość lasu niemal czarną. Ogień, księżyc, blade ciała i błyski ubrań ujawniają tylko fragmenty, przez co oko wielokrotnie gubi i na nowo odkrywa przywołany świat.
Te magiczne postacie są mężczyznami
Europejskie obrazy czarownictwa często skupiały się na kobietach, ale ta scena zwraca się ku nekromancji kojarzonej z uczonymi męskimi czarownikami. Cleveland Museum opisuje dominującego maga jako przypominającego Mojżesza we wcześniejszych tradycjach wizualnych. Jego długie ciało i uniesiona różdżka nadają nadprzyrodzonemu pokazowi nieoczekiwany autorytet.
Nie czyni to magii nieszkodliwą. Szkielety, zwierzęta i istoty mieszane tłoczą się w ciemności. Czyni natomiast temat bardziej konkretnym niż zwykłe zgromadzenie czarownic: wiedza, władza i niebezpieczeństwo intelektualnej ambicji są częścią niepokoju.
Krąg jest częścią zaklęcia
Płótno jest tondem, czyli okrągłym obrazem. Muzeum łączy ten kształt z podstawowym miejscem kręgu w praktyce magicznej. Rosa nie umieszcza więc jedynie obrzędu w dekoracyjnym formacie. Otaczająca krawędź może sama sugerować granicę działania, zamykając widzów, czarowników, ruiny i zjawy w jednym ciemnym polu.
Dzieło należy do zespołu czterech okrągłych scen czarów powstałych około 1645-1649 roku. Ich pierwotne ustawienie nie jest udokumentowane, lecz pozostały razem. Powtórzenie zmienia każdy epizod w etap większego badania magii, a nie odosobniony wstrząs.
Przywoływanie staje się deklaracją malarstwa
Rosa budował we Florencji opinię oryginalnego twórcy poprzez malarstwo, poezję, satyrę i występy. Badania muzeum wskazują, że uczeni magowie mogli odnosić się do artysty i jego intelektualnego kręgu. Czarownik wytwarza formy, których zwykły podróżny nie spodziewa się zobaczyć; malarz robi coś podobnego na płaskim płótnie.
Porównanie jest widoczne w pracy pędzla. Stworzenia wyłaniają się tylko tam, gdzie Rosa daje im dość światła i kształtu, podczas gdy ciemność ukrywa resztę. Obraz czyni własne powstawanie częścią tematu: inwencja może zadziwiać, przekonywać i niepokoić, niezależnie od tego, czy narzędziem jest różdżka, czy pędzel.
Źródła i dalsza lektura
- Cleveland Museum of Art, karta kolekcjiDokładny obiekt, postacie, nekromancja, odniesienie do Mojżesza, okrągły format i interpretacja artysty jako maga.
- Cleveland Museum of Art, The Novel and the BizarreCztery tonda, ich florencki kontekst, wzorce wizualne, pierwotna własność i kształtowanie wizerunku Rosy.
- Cleveland Museum of Art, komunikat wystawyInstytucjonalny przegląd serii, magii, satyry, starożytności i makabry.