Bilerek başka yöne çevrilen bir bakış
Edma Morisot, yanında bir güneş şemsiyesiyle yelpaze dururken mavi bir kitabı tutarak çimenlerin üzerinde alçakta oturur. Portre için yeterince yakındır; ama aşağı bakan gözleri, model ile izleyici arasındaki alışılmış alışverişi reddeder. Şapkasının üzerindeki yeşil tülü, boynundaki kolyeyi ve soluk sayfaları inceleyebiliriz; yine de yoğunlaşmasını bölmeyiz.
Bir röntgen görüntüsü, Berthe Morisot’nun bu ilişkiyi değiştirdiğini ortaya çıkardı. Edma’nın gözleri başlangıçta, Edouard Manet’nin figürleriyle ilişkilendirilen doğrudan bakışlara daha çok benzeyecek biçimde dışarı bakıyordu. Morisot, gözleri kitaba yönelterek yeniden resmetti. Bu küçük değişiklik, tamamlanmış sahneye mahremiyetini verir.
Çayırdan oluşan beyaz
Edma’nın elbisesi en parlak biçimdir, ama düz bir beyaz leke değildir. Mavi-gri gölgeler, küçük çiçek izleri ve çevredeki yeşilden dokunuşlar kumaşın üzerine dağılır. Deseni kır çiçeklerine ve serbestçe uzanan otlara karşılık verir; böylece figür hem belirgin kalır hem açık havanın ışığına ait olur.
Yüz, şapkadan, kitaptan ya da elbisenin geniş kıvrımından çok daha az tamamlanmıştır. Morisot, bütün yüz hatlarını aynı ölçüde keskinleştirmek yerine hızlı fırça izlerinin atmosferi taşımasına izin verir. Resim, bir insanı ayrıntılı bir benzerlik kadar duruşu ve dikkatiyle de tanımamızı ister.
Model aynı zamanda sanatçının kız kardeşiydi
Edma ve Berthe birlikte ressamlık eğitimi almıştı; ancak Edma evlendikten sonra sergilere katılmayı büyük ölçüde bıraktı. Burada ne isimsiz bir okur ne de sahnelenmiş bir edebiyat kahramanıdır. Morisot, iç dünyasını bildiği birini, kız kardeşlerin paylaştığı toplumsal dünyada erişebildiği sıradan bir uğraşa dalmış halde resmeder.
Cleveland Museum, Morisot’nun konularının çoğu zaman döneminde kadınlara getirilen kısıtlamaları yansıttığını belirtir. Okuma, bu sınırları dramatik bir hikâyeye çevirmek zorunda değildir. Gücünü, bir kadının kesintiye uğramayan düşüncesini geniş bir resim alanını ayakta tutmaya yeterli görmekten alır.
Sessiz bir eser radikal bir sergiye girdi
Okuma, bugün İzlenimciliğin başlangıcıyla ilişkilendirilen 1874 tarihli bağımsız sergide yer aldı. Morisot, bu denemenin ziyaretçisi değildi. Resmî Salon sisteminin dışında sergi açmayı seçen sanatçılardan biriydi ve daha sonra grubun sekiz sergisinden yedisine katıldı.
Bu çayırda hiçbir şey büyük bir jestle başkaldırı ilan etmez. Meydan okuma, Morisot’nun ciddi bir resme değer bulduğu şeylerde yatar: tamamlanmamış görünen izler, değişen açık hava ışığı, bir aile üyesi ve bize gösteri sunmayan bir an. Edma’nın gözlerini sayfaya çevirmek bu seçimi tamamlar.
Kaynaklar ve ek okumalar
- Cleveland Museum of Art koleksiyon kaydıTam olarak bu eser, model, malzemeler, görünen ayrıntılar, röntgen bulgusu ve toplumsal bağlam.
- National Gallery of Art, Paris 1874İlk İzlenimci sergi ve Morisot’nun bağımsız gruptaki yeri.
- National Gallery of Art, Sanatçının Annesi ve Kız KardeşiEdma Morisot, kız kardeşlerin koşulları ve Morisot’nun İzlenimci sergilere katılımı.