Không phải con chim nào cũng an toàn
Thoạt đầu bình phong đưa ra những dấu hiệu quen thuộc của phong cảnh thanh bình: núi xa, cây nở hoa, đá, nước và cây thông trải qua nhiều tấm. Rồi các mối quan hệ trở nên rõ hơn. Một con chim ưng đậu trên cây, một con khác bay phía trên, và một con chim săn mồi trên đất đã bắt được con mồi. Những con chim nhỏ tản ra trên nền vàng rộng.
Cleveland Museum giải thích rằng người bảo trợ quân sự thường yêu cầu cảnh săn mồi trong những cảnh chim hoa vốn yên tĩnh. Chim ưng gắn với năng lực võ nghệ. Vì vậy vẻ đẹp và bạo lực cùng hiện diện trong phong cảnh là có chủ ý, chứ không phải người xem đời sau phát hiện một sự ngẫu nhiên bị che giấu.
Vàng khiến khoảng cách vận hành khác đi
Những ngọn núi bên trái nhạt màu và xa xôi, nhưng phía sau chúng không có một bầu trời xanh trải liền mạch. Lá vàng đồng thời tạo bầu không khí, khoảng trống và ánh sáng phản chiếu. Chỉ bằng vài lần thay đổi lực bút dứt khoát, mực sẫm màu đã có thể diễn tả một cành cây. Trong khi đó, màu khoáng giúp hoa và lông chim nổi rõ trên nền sáng.
Ảnh chụp cố định bề mặt vàng ở một mức sáng. Bình phong gấp trong phòng sẽ không đứng yên như vậy. Các tấm nghiêng bắt sáng khác nhau khi người xem di chuyển, khiến chim, cành và các khoảng trống luân phiên tiến lên và lùi lại.
Một nửa hành trình qua các mùa
Bình phong thuộc một cặp có phong cảnh chuyển qua các mùa trong năm từ phải sang trái. Trên cả hai tác phẩm, hoa mơ mùa xuân nhường chỗ cho diên vĩ mùa hè, hoa chuông mùa thu và mẫu đơn muộn. Chim giúp chuyển động ấy sống động: vịt ở trên nước, còn công và chim săn mồi tạo nên những kiểu gặp gỡ rất khác.
Trưng bày riêng nửa có hồ sơ độc lập này giữ trọn bề rộng và nhịp gấp của một vật thể. Bình phong đi cùng vắng mặt vẫn quan trọng đối với ý nghĩa. Đây là một chương trong chuỗi mùa, chứ không phải ảnh chụp độc lập của một buổi chiều.
Xác định tác giả khác với đọc một chữ ký
Bảo tàng cho rằng nửa bình phong này là tác phẩm của Kano Shōei, một họa sĩ thuộc trường phái Kano. Hồ sơ của cặp bình phong cũng ghi những dòng chữ gắn chúng với Kano Eitoku. Tuy nhiên, đó là những lời xác định tác giả được thêm về sau, chứ không phải chữ ký của họa sĩ. Phân biệt này rất quan trọng: một tên tuổi danh giá được viết trên vật cổ không tự động chứng minh ai đã vẽ nó.
Cách diễn đạt thận trọng không khiến bình phong kém đáng ngắm; nó giúp câu chuyện lịch sử của tác phẩm trung thực hơn. Truyền thống xưởng vẽ, dòng dõi gia đình và những đánh giá về sau đều góp phần định hình cách người ta ghi nhớ các bức tranh trang trí lớn như thế này. Còn những con chim vẫn tiếp tục màn kịch của mình trên sáu tấm bình phong.
Nguồn và đọc thêm
- Cleveland Museum of Art, bình phong đơnĐúng vật thể, sự quy tác giả, hình thức, kích thước, cảnh săn mồi và mô tả những gì nhìn thấy.
- Cleveland Museum of Art, cặp bình phongTrình tự mùa, bình phong đi cùng, biểu tượng chim và các dòng chữ quy tác giả.
- Cleveland Art, Khám phá bình phong Nhật BảnẤn phẩm chính thức của bảo tàng về cách ngắm và hiểu bình phong gấp Nhật Bản.