Mahjong TideKho Nghệ thuật mỗi ngày

Nghệ thuật mỗi ngày · 11 tháng 9, 2026

Dãy Rocky, đỉnh Lander

Phong cảnh tưởng như chưa ai chạm tới này được vẽ ở New York.

Chơi Mahjong Solitaire hôm nay, miễn phí, không cần tài khoản.

Các đỉnh núi Rocky ngập nắng vươn lên trên hồ nước, thác và khu trại của người Shoshone
Họa sĩ
Albert Bierstadt
Niên đại
1863
Chất liệu
Sơn dầu trên toan
Bộ sưu tập
The Metropolitan Museum of Art

Chuyến thám hiểm trở thành một toàn cảnh

Bierstadt đi về phía Tây cùng đoàn khảo sát của chính phủ do Frederick W. Lander dẫn đầu vào năm 1859. Tại dãy Wind River, thuộc Wyoming ngày nay, ông thực hiện các bản vẽ và nghiên cứu bằng sơn dầu. Bức tranh hoàn chỉnh được dựng bố cục sau đó ở New York. Với chiều rộng hơn ba mét, nó biến những ghi chép có thể mang theo ấy thành một cảnh tượng bao trùm người xem.

Phong cảnh được sắp đặt để gây kinh ngạc

Mặt nước dẫn mắt từ hồ phía trước đến một thác nước sáng, rồi cuối cùng lên đỉnh núi trung tâm. Ánh nắng chọn ra những mảng cỏ, đá và tuyết, trong khi mây khiến các vùng khác lùi xa. Cảnh tượng như được bắt gặp đúng một khoảnh khắc hoàn hảo, nhưng sự rõ ràng của nó đến từ việc chọn lọc, phóng lớn và dựng cảnh cẩn thận tại xưởng vẽ.

Ai hiện diện trong khung cảnh?

Một khu trại của người Shoshone hiện ra dưới núi. Người xem thế kỷ XIX thường đọc những bức tranh như vậy qua tư tưởng Manifest Destiny, tức ‘vận mệnh hiển nhiên’, hình dung đất miền Tây là nơi sẵn sàng cho người đến định cư. Câu chuyện ấy gây hậu quả nghiêm trọng cho các dân tộc bản địa, những người được bức tranh ghi nhận là có mặt nhưng quyền của họ lại bị cuộc bành trướng phủ nhận. Sự hùng vĩ là có thật; tầm nhìn chính trị được lồng vào cách trình bày nó cũng vậy.

Quy mô là lập luận của bức tranh

Bierstadt xếp nhiều tầng khoảng cách vào cùng một cảnh. Động vật và con người xác lập tiền cảnh, thác nước sáng đánh dấu vùng giữa, còn đỉnh núi vươn lên phía sau cả hai. Mỗi phần có đủ chi tiết để tạo cảm giác đã được quan sát, nhưng toàn bộ cách sắp đặt bao quát hơn những gì một góc nhìn duy nhất có thể cung cấp. Bức tranh yêu cầu mắt bạn đi qua phong cảnh trước khi nắm được quy mô của ngọn núi.

Sự hùng vĩ đầy sức thuyết phục ấy cần được đọc theo hai chiều. Nó ghi lại niềm hào hứng thật sự của Bierstadt trước địa chất và ánh sáng miền Tây, nhưng đồng thời đóng gói vùng đất cho người xem ở xa. Cộng đồng ở tiền cảnh chứng tỏ nơi này có người sinh sống, ngay cả khi hình thức toàn cảnh khuyến khích ý niệm về một miền hoang dã chưa ai chạm tới. Nhìn kỹ có nghĩa là giữ thành tựu thị giác và mâu thuẫn lịch sử trong cùng một khung hình.

Nguồn và đọc thêm